Chào các mọi người nhé, lại là mình đây.
Một người là nạn nhân của những vấn đề tưởng chừng như vớ vẩn nhất khi đi thi. Một người dù luôn được khen là có tâm lí vững vàng, nhưng cứ đến lúc quan trọng thì mình lại “tê” đến khó hiểu, để rồi làm hỏng. Mình là một người thi thố cái gì cũng khó khăn và chật vật hơn người bình thường, và phải qua rất nhiều lần vấp ngã thì mới có được một thành công nào đó.
Nói riêng đến việc đi thi Tin của mình — trong đội tuyển thì mình luôn là người đứng thấp nhất trong các bài kiểm tra cuối tháng. Đến mức mà mẹ mình không còn tin tưởng nữa. Và năm chọn đội tuyển đi thi thành phố năm ấy, mình còn chẳng được chọn (tức là mình trượt ☹). Sang năm lớp 12, mọi thứ dù cải thiện nhưng chẳng khá hơn là bao. Nhưng chỉ có một thứ đã tốt hơn: mình đã được thi. Cái lúc cô bảo mình đi thi, mình chỉ muốn khóc, nhưng tiếc là mình bị “khó khóc” nên không khóc được 😉. Sau đó, mình đi thi và cũng tiến được khá sâu (nhưng vào được đội tuyển thi quốc gia thì với mình là quá xa vời 😊).
Tuy không phải là một người giỏi nổi bật, nhưng mình hiểu rất rõ vai trò quan trọng của tâm lí cũng như chiến thuật đi thi, vì mình từng là “nạn nhân” của chúng rồi.
Có một điều đáng để mình bàn đến, đó là: khi đi thi hay bước vào những khoảnh khắc quan trọng, các bạn có thể dễ dàng nhận thấy rằng năng lực của mình luôn luôn đặt trong trạng thái không phát huy được hết công suất. Tức là: bạn thấy mình tập luyện rất mượt mà, làm bài nào AC bài đó. Nhưng khi đi thi, mình như hóa thành một con người khác — nghĩ code thì chậm, mà mỗi lần gõ phím thì tay với óc như đẽo chì vậy. Nghĩ bài thì tối, mà lúc cài đặt thì chả hiểu sao lại không chạy được.
Đó là chuyện hết sức bình thường. Mỗi lúc rơi vào hoàn cảnh như thế, bạn sẽ thấy bản lĩnh là thứ quan trọng nhất. Và để có được bản lĩnh tốt như vậy, bạn nên cố gắng trau dồi và thi cử nhiều nhất có thể, kết hợp với một chế độ tập luyện hiệu quả.
Nếu như bạn từng chơi thể thao, bạn sẽ hiểu điều đó. Ví dụ như khi đá bóng, bạn có thể rê dắt, chuyền, sút, qua người ngầu như trên tivi. Rồi lúc đi ngủ, bạn tưởng tượng mình như một ngôi sao sáng trên sân, có “crush” cổ vũ bên cạnh, bạn như không có gì ngăn cản được và ghi những bàn thắng đẹp mắt. Nhưng đời không như là mơ. Lúc bước ra sân, chưa đá đã run như cầy sấy, đỡ bóng trượt, rồi trở thành “cây tấu hài” trên sân — một trò cười cho thiên hạ.
Mình cũng từng như thế. Nhưng khi quen dần với tâm lí đi thi, bạn sẽ thấy mình cải thiện rõ rệt hơn.
Rồi,quay lại chủ đề chính, để có một tâm lí thật tốt khi đi thi, mình sẽ chia ra các giai đoạn sau
1)Trong quá trình luyện tập trước khi đi thi
Oke, trong khi mình làm bài, các bạn thường hay dùng những tính năng tiện lợi của IDE cũng như trình biên dịch. Dùng mấy cái này vào là nghiện luôn — code rất nhanh, tiện lợi, gõ tới đâu như có “người hầu code” tới đó, cảm giác code mượt mà, dễ chịu, cuộc sống thật tuyệt vời.
Nhưng… các bạn hãy nhớ rằng: máy đi thi thì không có xịn xò như ở nhà đâu. Nhiều máy ở địa điểm thi bị lag, code mà lỡ tay để while chạy vô hạn rồi máy báo “Not responding” là xác định. Ngồi chờ dài cổ rồi còn phải mở lại IDE từ đầu. Chưa hết, nhiều máy còn giật lag, đơ, và đã thế còn bắt đặt đúng tên file nữa.
Khi gặp mấy tình huống như vậy, nhiều bạn hoang mang,, mất tinh thần thi cử, não thì bị ức chế → làm bài không còn tỉnh táo nữa. Vì vậy, điều mình muốn chia sẻ là: Hãy thỉnh thoảng thử tập luyện trong các môi trường “khắc nghiệt” hơn:
-
Ngưng dùng VS Studio, VS Code… với các extension tiện lợi. Hãy tập dùng CodeBlocks, Dev-C++, hoặc thậm chí code bằng Notepad và dùng cmd để compile =)))
-
Nếu được thì hãy thử cài máy ảo, dùng lại Windows 7, vì nhiều phòng thi chưa chắc đã có Win 10 hoặc Win 11 đâu.
-
Tập thi bằng cách đặt tên file thực tế — và đặt tên thật “khó chịu” như:
INDIVIDUAL.cpp,EXXTENSION.cpp, v.v. =))) -
Nếu có điều kiện (và can đảm 😅), hãy mua một cái máy đểu chạy HDD, RAM 2GB… bạn sẽ được trải nghiệm cảm giác “chờ đợi không đáng sợ” 🤡
Một điều quan trọng nữa: bạn cần thành thạo thao tác với máy tính, và hiểu một chút về hệ điều hành, để xử lý các tình huống bất ngờ có thể xảy ra trong lúc thi.
-
Trước tiên: hãy cố gắng gõ máy thật nhanh, tập luyện đạt trên 50 WPM (tốc độ mình đang gõ đó 😎).
-
Học thuộc lòng và thành thạo các phím tắt quan trọng:
-
-
Ctrl + C,Ctrl + V,Ctrl + X -
Alt + Tab: chuyển đổi giữa các cửa sổ
-
-
Các phím tắt để đóng/mở comment
-
Có thể sẽ cần cả
Windows + R: mở hộp thoại Run
-
-
Một số kiến thức hệ điều hành cơ bản cũng rất hữu ích:
-
Biết dùng Task Manager (Ctrl + Shift + Esc)
-
Biết dùng cmd: các lệnh
dir,cd,mkdir, lệnh biên dịchg++,… -
Và nhớ nhé: hãy tập thói quen eject USB trước khi rút ra — không là mất file lúc chép bài thì khóc 😭
-
2)Một ngày trước khi đi thi
Theo mình, trước khi đi thi, bạn nên cố gắng giữ một tinh thần thoải mái, không áp lực, và truyền vào bản thân sự yêu thích dành cho code. Bạn cũng có thể tranh thủ luyện tập một chút để làm nóng não. Ngoài ra, đừng ngần ngại làm những điều bạn cho là “tâm linh”, kiểu như: không cạo râu, tắm không xà phòng =))))) hoặc ngừng cắt tóc,…
Thực tế, nhiều nghiên cứu tâm lí đã chỉ ra rằng: việc tin vào điều tâm linh đôi khi giúp con người cảm thấy có điểm tựa tinh thần, từ đó tự tin hơn để vượt qua thử thách — nhất là trong những kỳ thi cử quan trọng.
Và đừng quên những điều “rất con người” nhưng cũng cực kỳ cần thiết:
-
Ăn đủ chất
-
Kiểm tra kỹ thông tin cá nhân, lịch thi
-
Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ (đừng để quên giấy báo thi, CCCD,…)
-
Ngủ sớm, đặt báo thức đúng giờ
(Nếu bạn không tin tưởng điện thoại thì… mua hẳn cái đồng hồ báo thức “cục gạch” về cho chắc ăn nha 😎)
3)Giờ G
Khi bạn bước vào được phòng thi đúng giờ, thì xin chúc mừng — bạn đã vượt qua một trong những “cửa ải” đầu tiên. Nghe tưởng dễ, nhưng đã rất nhiều người ngủ quên, chuẩn bị cẩu thả rồi đánh mất cơ hội quan trọng của đời mình.
Nếu quy định coi thi không quá chặt chẽ về việc chọn máy, hãy chọn số máy đánh dấu mà bạn thấy là số may mắn. Nó sẽ giúp bạn cảm thấy vui hơn, thoải mái hơn, vì… đầu óc sẽ có chuyện khác để nghĩ. Hãy kiểm tra máy thật kỹ: có lỗi gì không, setup môi trường xong chưa (nhớ bật Recycle Bin lên nhé — có thể nó sẽ cứu bạn đấy 😅), đặt template để code,… Sau đó, hít sâu, giữ bình tĩnh và chờ bắt đầu. Nếu quá căng thẳng, bạn có thể nhắm mắt lại, nghĩ về một điều gì đó dễ chịu, kiểu như hình ảnh người yêu bạn chẳng hạn =))) — còn không thì tưởng tượng bản thân đang làm điều gì đó “ngầu lòi”.
“Tùng Tùng Tùng” — cuộc thi chính thức bắt đầu. Giám thị phát đề, tiếng giấy sột soạt, bạn dốc toàn bộ quyết tâm để chinh phục kỳ thi này.
Việc đầu tiên bạn cần làm là đọc đề sơ qua, đánh giá tổng thể, rồi bắt đầu chinh phục từng câu một. Khi đọc đề, hãy thật sự đọc kỹ: đừng bỏ sót các giới hạn của N, điều kiện đặc biệt, hoặc những thông tin quan trọng như số MOD. Có đề thi cố tình đánh lừa bằng cách không dùng MOD = 10^9 + 7 quen thuộc, mà thay vào đó bằng con số khác. Và thế là… một tốp người “ra đi” không kèn không trống 😭. Vậy nên, hãy cẩn thận tối đa!
Sau khi hiểu đề bài, hãy hiểu rõ input, và nghĩ thuật toán trước khi code. Với mình, một trong những cách hiệu quả là tạo nhiều test — cứ random thôi. Viết – giải thử – quan sát – vỡ ra được nhiều thứ hơn. Và khi nghĩ ra thuật rồi, hãy test kỹ, tránh trường hợp code xong mới phát hiện sai thuật → cực phí công ☹️.
Trong lúc code, giả sử bạn viết kiểu:
